توسط : آیا تا به حال تنها جانور باقی مانده از عصر یخبندان را از نزدیک دیده اید؟ آیا تمساح در ایران وجود دارد؟ آیا تصاویر و فیلم های پخش شده از همزیستی عمو شجره با گاندو ها را مشاهده کرده اید؟ ممکن است از این سوالات تعجب کنید و بپرسید که مگر گاندو ها چه تفاوتی با سایر تمساح ها دارند؟ گاندو یکی از کمنظیرترین موجودات طبیعت ایران به شمار می رود که به عنوان تنها عضو باقی مانده از عصر یخبندان شناخته می شود. گاندو ها در برکه ها و آب های جنوب شرقی ایران زندگی می کنند و با پوزه کوتاه و لبخند اسرارآمیزی که بر چهره دارند، حرف های زیادی برای گفتن دارند.
ممکن است بارها در اینستاگرام و فضای مجازی مشاهده کرده باشید که در خارج از کشور ایران، مردم برای دیدن و غذا دادن به گاندو ها باید به باغ وحش بروند و کلی هزینه کنند. اما لازم به ذکر است که زیستگاه اصلی این نوع حیوانات در جنوب کشور خودمان وجود دارد و بدون پرداخت هیچ هزینه ای می توانید آن ها را از نزدیک ببینید. بسیاری از مردم هنوز نمی دانند که تمساح در ایران وجود دارد.
این نوع جانور که با نام تمساح پوزه کوتاه ایرانی نیز شناخته می شود، فراتر از یک خزنده عادی می باشد و نقش مهمی در حفظ تعادل اکوسیستم ایفا می کند. به شما توصیه می کنیم که حتی اگر برای یک بار هم شده است، از منطقه حفاظت شده گاندو بازدید کنید تا آن ها را از نزدیک مشاهده کنید. اگر شما به هم تحقیق درباره گاندو تمساح ایرانی علاقمند هستید، ما تا آخر این محتوا همراهی کنید تا اطلاعات جامع و مفیدی را در اختیار شما بگذاریم.
گاندو چیست؟
ممکن است برای شما هم سوالاتی از این قبیل پیش بیاید که گاندو چیست؟ تمساح ایرانی در کدام استان زندگی می کند؟ تفاوت گاندو ایرانی با سایر تمساح ها در چیست؟ گاندو ایرانی که با نام علمی Crocodylus palustris شناخته می شود، یکی از جذابترین و منحصربهفردترین خزندگان ایران و جنوب آسیا می باشد. اگر بخواهیم به رده بندی علمی آن ها اشاره کنیم، در فرمانرو جانوران، شاخه طنابداران، زیر شاخه مهره داران و جمجمه داران، رده خزندگان، راسته تمساح سانان، تیره تمساح، زیرخانواده کروکودیلیان و رده گاندوها قرار دارند.
گاندو به معنی تمساح پوزه کوتاه می باشد و نوعی کروکودیل شبه قاره هند و مناطق اطراف محسوب می شود. این نوع تمساح ها در کشور های ایران، پاکستان، هند، سریلانکا، بنگلادش و برمه زندگی می کنند.
گاندو ها تنها کروکودیل بومی پاکستان و ایران و بزرگترین خزنده این دو کشور می باشند. همچنین گاندو ها بیشترین نوع کروکودیل در هند هستند. تمساح های گاندو در سیستان و بلوچستان توانایی زیادی در سازگاری با شرایط سخت محیطی دارند. در ادامه متن به محل زندگی گاندو در ایران اشاره خواهیم کرد، لذا با ما همراه باشید.
محل زندگی گاندو در ایران
ممکن است برایتان سوال شده باشد که تمساح ایرانی در کدام استان زندگی می کند؟ زیستگاه اصلی این تمساح ایرانی در استان سیستان و بلوچستان در منطقه حفاظت شده گاندو می باشد. این منطقه دارای مساحت ۴۶۵ هزار هکتار است که بخشی از آن در شهرستان راسک و بخشی دیگر در باهوکلات شهرستان دشتیاری واقع شده است.
این گونه های تمساح بسیار نادر هستند و در خطر انقراض قرار گرفته اند. در حال حاضر فقط ۲ هزار و ۴۰۰ راس از این نوع تمساح ها در جهان وجود دارد که حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ راس آن ها در ایران زندگی می کند. به همین دلیل منطقه حفاظت شده گاندو تحت حفاظت محیط زیست ایران قرار دارد و شکار هر کدام از آن ها کلی جریمه به دنبال دارد.
گاندو در سیستان و بلوچستان در رودخانه های باهوکلات، کاجو، سرباز و محدوده های آبی شهر های چابهار، راسک، نیکشهر و سراوان زندگی می کنند. همانطور که در بالا گفتیم در محدوده منطقه باهوکلات دشتیاری، چابهار و سربازی منطقه ای با مساحت ۴۶۵ هزار و ۱۸۱ هکتار با عنوان منطقه حفاظت شده گاندو جهت محل زندگی آن ها در نظر گرفته شده است.
اگر بخواهیم دقیقتر به محل زندگی آن ها اشاره کنیم، می توانیم بگوییم که گاندوها در هوتک فیروزآباد، برکه درگس، برکه آزادی، برکه شیرگواز، برکه پیرسهراب، برکه پلنگی، برکه کهیربرز، برکه باهوکلات، برکه هوت کت، برکه زیر سد پیشین، برکه جنگل، دریاچه سد پیشین و… زندگی می کنند. (مردم محلی بلوچ به گودال بزرگ آب، هوتک می گویند و به یاد داشته باشید که در هر هوتکی از استان سیستان و بلوچستان، امکان زندگی گاندو وجود دارد.)
علاوه بر زیستگاههای طبیعی، در برخی نقاط، گاندوها بهصورت پرورشی نیز نگهداری میشوند. یکی از مهمترین این مراکز، مزرعه پرورش گاندو در غرب چابهار است که با هدف حفاظت، تحقیق و افزایش جمعیت این گونه نادر ایجاد شده است. در این مجموعه، گاندوها در شرایطی مشابه زیستگاه طبیعی خود پرورش داده میشوند و بازدیدکنندگان میتوانند این تمساحهای باستانی را از نزدیک مشاهده کنند.
منطقه حفاظت شده گاندو در چابهار
گاندو ایرانی فراتر از یک خزنده شگفتانگیز است و این موجود نقش مهمی در اکوسیستم منطقه ای و فرهنگ مردم جنوب شرق ایران ایفا کرده است. گاندو نه تنها به تعادل زیست محیطی کمک می کند، بلکه بخشی جدایی ناپذیر از هویت فرهنگی مردم سیستان و بلوچستان است. همانطور که در بالا گفتیم محل زندگی آن ها، منطقه حفاظت شده گاندو می باشد.
این منطقه با وسعت ۴۶۵ هزار هکتار در قسمت جنوب شرقی سیستان و بلوچستان در طول مرز ایران و پاکستان قرار دارد. منطقه حفاظت شده گاندو در محدوده شهرستان های چابهار، سرباز و نیکشهر واقع شده و از رودخانه باهوکلات و سرباز تا دریای عمان ادامه دارد. این منطقه در سال ۱۳۴۹ توسط محیط زیست ایران مورد حفاظت قرار گرفت و در سال ۱۳۶۱ با نام گاندو نامگذاری شد.
منطقه حفاظت شده گاندو به دلیل ویژگی های زیستی منحصربهفرد و اهمیت آن در حفظ تنوع زیستی، به یکی از مناطق مهم طبیعی ایران تبدیل شده است. طبق تحقیقات و بررسی های انجام شده تاکنون حدود ۲۸ گونه پستاندار متعلق به ۶ راسته و ۵ خانواده، ۷۱ گونه خزنده متعلق ۴۲ جنس و ۱۳ خانواده، ۱۹۲ گونه پرنده متعلق ۵۲ خانواده و ۱۲۳ جنس و ۴ گونه دوزیستان در این منطقه شناسایی شده است.
از مهمترین گونه های جانوری این منطقه می توان به گاندو، شغال، کفتار، جبیر، سنجاب بلوچی، لاک پشت سبز دریایی، ماهی گل خورک، شبگرد بلوچی، دراج، شهد خور، گنجشک بلوچی، عقاب دشتی و… اشاره کرد. همچنین در این منطقه پوشش گیاهی مختلفی از جمله کندر، کهور، آکاسیا، استبرق، درختان بادام، درختان بنه و… مشاهده می شود.
مزرعه پرورش گاندو در غرب چابهار؛ ترکیب معماری منحصربهفرد و حیاتوحش
در غرب چابهار و در نزدیکی کوههای مریخی، مزرعهای منحصربهفرد قرار دارد که به پرورش تمساحهای پوزهکوتاه ایرانی، معروف به گاندو، اختصاص یافته است. برخلاف تصور عمومی که زیستگاه گاندو را تنها در طبیعت بکر و رودخانههای جنوب شرق ایران میداند، این مجموعه بهعنوان یکی از مراکز مهم پرورش و تحقیق بر روی این گونه نادر، نقش بسزایی در حفظ و تکثیر آنها ایفا میکند.
آنچه این مزرعه را از سایر مراکز مشابه متمایز میکند، طراحی و معماری خلاقانه آن است. ساختمانها و حوضچههای مخصوص نگهداری گاندوها بهگونهای طراحی شدهاند که هم شرایط طبیعی زیستگاه اصلی آنها را شبیهسازی کنند و هم برای بازدیدکنندگان امکان مشاهده ایمن این تمساحهای شگفتانگیز را فراهم آورند. استفاده از سازههای سنگی، حوضهای آب طبیعی و محوطههایی با پوشش گیاهی بومی، محیطی ایجاد کرده است که به گاندوها حس امنیت داده و گردشگران را به دنیای این موجودات باستانی نزدیکتر میکند.
مزرعه پرورش گاندو در مسیر جادهای که از چابهار به سمت کهیر و سواحل بکر غربی امتداد دارد، قرار گرفته است. دسترسی به این مجموعه از طریق یک جاده خاکی امکانپذیر است و بهتر است برای سفر به این منطقه از خودروهای مناسب آفرود یا همراهی راهنمایان محلی استفاده شود. ازآنجاکه این مجموعه علاوه بر جنبه حفاظتی، جنبه آموزشی و تحقیقاتی نیز دارد، بازدیدکنندگان میتوانند اطلاعات جامعی درباره زیستشناسی، رفتارشناسی و اهمیت گاندو در اکوسیستم منطقه به دست آورند.
بهترین زمان برای بازدید از این مزرعه فصلهای پاییز و زمستان است که شرایط آبوهوایی مطلوبتر بوده و امکان مشاهده گاندوها در فضای باز بیشتر فراهم است. در طول تابستان، با افزایش دما، این تمساحها معمولاً در آب مخفی میشوند و فعالیت کمتری در فضای باز دارند. هنگام بازدید از این مجموعه، رعایت نکات ایمنی الزامی است. نزدیک شدن بیشازحد به محوطههای مخصوص گاندوها ممنوع بوده و توصیه میشود با راهنمایی مسئولان مجموعه، از مسیرهای مشخصشده برای تماشای این خزندگان استفاده شود.
مزرعه پرورش گاندو در غرب چابهار نهتنها بهعنوان یک مرکز حفاظتی و پژوهشی، بلکه بهعنوان یکی از جاذبههای کمنظیر طبیعتگردی منطقه شناخته میشود. ترکیب معماری جذاب، محیط طبیعی شبیهسازیشده و امکان مشاهده نزدیک این تمساحهای کمیاب، تجربهای متفاوت را برای علاقهمندان به حیاتوحش رقم خواهد زد. اگر به دنبال کشف ناشناختههای جنوب شرقی ایران هستید، بازدید از این مزرعه یکی از جذابترین گزینههای پیش روی شما خواهد بود.
ظاهر تمساح گاندو سیستان و بلوچستان
مهمترین مشخصه ظاهری تمساح گاندو سیستان و بلوچستان، پوزه پهن و کوتاه آن ها می باشد. میانگین طول آن ها در ماده ها حدود ۲.۴۵ متر و در نر ها حدود ۳ متر است. البته لازم به ذکر است که نرهای مسن ممکن است بسیار بزرگتر و به حدود ۵.۵ متر هم برسند. (معمولا گاندو ایرانی کمتر از ۳ متر می باشد و بزرگترین گاندو مشاهده شده در ایران حدود ۳.۶ متر بوده است.)
گاندو ها می توانند حداکثر ۴۰ تا ۶۰ سال زندگی کنند. فک بالایی آن ها حدود ۱۹ دندان و فک پایینی آن ها حدود ۱۵ دندان دارد. پاهای آن ها کوتاه و در پاهای جلویی ۵ انگشت با ناخن های بلند و در پاهای عقبی ۴ انگشت با ناخن های کوتاهتر دارند. معمولا طیف رنگ آن ها از زیتونی تا قهوه ای بوده و شکمی با رنگ سفید متمایل به زرد بدون فلس دارند.
در قسمت پشت سر و در ناحیه گردن گاندو ایرانی دو جفت صفحه شاخی بزرگ دیده می شود. آرواره های گاندو به قدری قدرتمند می باشند، که می توانند بزرگترین استخوان ها را در زمان بسیار کمی خرد کند. همچنین دم بسیار درازی دارند که حدود نیمی از طول آن ها را تشکیل می دهد. گاندوها می توانند با ضربه دم خود، استخوان داخل بدن حیوانات عظیمالجثه را خرد کنند.
این جانوران دارای اسید معده بسیار قوی هستند و قادر به هضم هر نوع غذایی هستند. از دیگر ویژگی های جالب گاندو ها می توان به پرده Veium pahatinum اشاره کرد که در هنگام باز بودن دهان، از ورود آب به معده آن ها جلوگیری می کند.
عکسهای گاندو ایرانی
علت نامگذاری گاندو
طبق بررسی های زبان شناسی، کلمه گاندو از واژه گوند (Gwand) برگرفته شده است. گوند یک کلمه بلوچی و به معنی کوچک جثه و کوتاه و همچنین گوندو به معنی «کوتاهه» می باشد. بنابراین به دلیل پوزه کوتاه این جانور، آن را گاندو نامگذاری کرده اند.
رفتار شناسی گاندو
گاندو ایرانی یک حیوان شکارچی و کمینگر می باشد که نیاز های تغذیه ای خود را از طریق خوردن دوزیستان، ماهی ها، خزندگان، پستانداران و پرندگان تامین می کنند و علاقه ای به خوردن حشرات ندارند. میزان مصرف روزانه آن ها ۱.۵ تا ۲ کیلوگرم گوشت می باشد. این حیوان ها شکارچی بسیار قدرتمندی محسوب می شوند و گاها مشاهده شده است که گاومیش ۴۵۰ کیلویی را شکار کرده اند. در کل گاندو ها، آدم خوار نیستند اما تا حالا چند مورد از حمله گاندوها به مردم محلی گزارش شده است.
محل زندگی این حیوانات برکه ها و استخر های آب می باشد. در طول فصل تابستان با گرم شدن هوا، منابع آبی مردم روستا کم می شود و آن ها به ناچار برای برداشت و استفاده از آب، به کنار برکه ها می روند.
نزدیک شدن به محل زندگی آن ها ریسک زیادی دارد و ممکن است برای دفاع از خود، قلمرو یا بچه هایشان به شما حمله کنند. در سال ۱۳۹۸ دو مورد از حمله گاندوها به یک پسر بچه و یک دختر بچه که نزدیک رودخانه شده بودند، گزارش شد.
کارشناسان با تحقیق درباره گاندو تمساح ایرانی به نتیجه های جالبی پی بردند. آن ها به این نتیجه رسیدند که گاندو ها اولین خزندگانی می باشند که برای شکار از ابزار استفاده می کنند. آن ها معمولا در فصل های تخم گذاری تکه های چوب و شاخه را بر روی سر خود می گذارند تا پرنده ها از آن ها برای ساخت آشیانه و لانه استفاده کنند. موقع نزدیک شدن پرنده ها به شاخه ها، آن ها را شکار می کنند و همین کار باعث شده که به عنوان اولین خزنده هایی که از ابزار استفاده می کنند، شناخته شوند.
یکی دیگر از رفتار های جالب گاندو، حفر کانال های عمیق در کنار رودخانه می باشد. بعضی مواقع عمق این کانال ها به ۱۵ متر هم می رسد. آن ها با حفر این کانال ها، از تبخیر آب جلوگیری کرده و به عنوان پناهگاهی از آن استفاده می کنند. به همین دلیل بلوچی ها معتقد هستند که در هر کجا آب باشد، گاندو نیز هست و آن را نماد برکت و آبادانی می دانند.
جفت گیری و تخم گذاری گاندو ایرانی
گاندو ایرانی در اسفند ماه جفت گیری و در خرداد ماه تخم گذاری می کند. معمولا در کانال های عمیقی که حفر کرده اند، حدود ۲۰ تا ۳۵ تخم می گذارند. نزدیک به ۶۰ درصد این تخم ها بعد از گذشت ۶۵ روز به نوزاد تبدیل می شوند. متاسفانه فقط ۱۰ درصد آن ها به سن بلوغ می رسند و بقیه آن ها خوراک سگ، شغال، روباه و پرندگان شکاری می شوند. طول نوزادان آن ها ۲۰ تا ۲۵ سانتی متر می باشد و از دوزیستان، ماهی ها و حشرات تغذیه می کنند.
داستان عمو شجره با گاندو ها
ممکن است فکر کنید که مردم بلوچ رابطه خوبی با گاندو ایرانی ندارند، در حالی که چنین چیزی صحیح نمی باشد. برعکس آن ها گاندو را نماد آبادانی و برکت می دانند و برای جلوگیری از انقراض آن ها تلاش زیادی می کنند. حتی در فصول گرم سال که گاندو ها با کمبود آب مواجه می شوند، آن را به برکه های دارای آب انتقال می دهند. ممکن است تا حالا در فضای مجازی بارها عکس گاندو خانگی یا فیلم غذا دادن مرد بلوچی به گاندوها را مشاهده کرده باشید.
این مرد بلوچی، ملک دینار شجره است که با هزینه خود به گاندوها غذا می دهد و برای جلوگیری از انقراض آن ها، تلاش زیادی می کند. عمو شجره زمانی که برکه های آب خشک شدند، با دست خود در میان کویرها چاه زده و آب را به داخل یک برکه کوچک پمپاژ کرده است تا از خشکسالی تلف نشوند.
عمو شجره هر روز برای آن ها گوشت و مرغ خریداری می کند. طبق گفته های عمو شجره گاندوها خیلی خجالتی و حس شنوایی و بویایی قوی دارند. او می گوید که تقریبا دو ماه طول کشید تا گاندوها من را بشناسند و الان حدود ۷ سال می گذرد که با آن ها کاملا دوست شده است و به عمو شجره حمله نمی کنند.
بازدید از تمساح ایرانی گاندو
تمساح ایرانی گاندو و اجداد آن از ۲۲۵ تا ۲۶۵ میلیون سال قبل در منطقه سیستان و بلوچستان زندگی کردهاند. این گونه منحصربهفرد که یکی از نادرترین خزندگان ایران محسوب میشود، علاوه بر اهمیت زیستمحیطی، به یکی از جاذبههای خاص گردشگری منطقه نیز تبدیل شده است. علاقهمندان به حیاتوحش میتوانند برای مشاهده گاندوها علاوه بر منطقه حفاظتشده، از مزرعه پرورش گاندو در غرب چابهار بازدید کنند که با معماری خاص خود، محیطی ایمن و علمی را برای شناخت این خزنده کمیاب فراهم کرده است.
اگر قصد دیدن گاندوها در طبیعت را دارید، زیستگاههای اصلی آنها شامل رودخانه باهوکلات، رودخانه سرباز و برکههای طبیعی اطراف این مناطق هستند. این مناطق در ۱۰۱ کیلومتری شمال شرق چابهار قرار دارند و تمساحهای پوزهکوتاه ایرانی در کنار این رودخانهها و سدهای محلی دیده میشوند. علاوه بر آن، مزرعه پرورش گاندو که در غرب چابهار، نزدیکی کهیر و پشت کوههای مریخی واقع شده، فرصتی منحصربهفرد برای مشاهده و آشنایی بیشتر با این گونه را فراهم کرده است.
برای رسیدن به این مناطق ابتدا باید به چابهار سفر کنید که در ۱۸۰۰ کیلومتری تهران قرار دارد. امکان سفر هوایی و زمینی به این شهر وجود دارد. نزدیکترین فرودگاه به چابهار، فرودگاه کنارک است که پروازهای داخلی از شهرهای مختلف به آن انجام میشود. اگر قصد بازدید از منطقه حفاظتشده گاندو را دارید، باید از شمال شرق چابهار وارد جاده ایرانشهر شوید و پس از عبور از راسک، خود را به روستای باهوکلات برسانید. اما اگر هدف شما بازدید از مزرعه پرورش گاندو در غرب چابهار است، باید مسیر جادهای چابهار به سمت کهیر را طی کنید و با کمک راهنمایان محلی چابهار به این مجموعه دسترسی پیدا کنید.
نکات ایمنی هنگام بازدید از منطقه حفاظت شده گاندوها و خطرات احتمالی
- رعایت فاصله ایمن: گاندوها جانورانی بسیار قدرتمند و سریع هستند. هرگز بیشازحد به آنها نزدیک نشوید و از تلاش برای لمس یا غذا دادن به آنها خودداری کنید.
- حضور در ساعات مناسب: بهترین زمان برای مشاهده گاندوها، اوایل صبح و هنگام غروب است. در ساعات گرم روز، آنها اغلب در آب پنهان میشوند.
- حرکت در گروههای چندنفره: بههیچوجه بهتنهایی به محل زندگی گاندوها نزدیک نشوید. حضور در گروههای چندنفره همراه با راهنمایان محلی، ایمنی بیشتری را تضمین میکند.
- پرهیز از ایجاد سروصدا و حرکات ناگهانی: گاندوها به لرزشها و صداهای بلند حساس هستند. سعی کنید هنگام بازدید آرام باشید تا موجب تحریک آنها نشوید.
- عدم نزدیک شدن به برکهها و رودخانهها در فصل گرم: در تابستان و هنگام خشکسالی، گاندوها ممکن است به برکههای کوچکتر نزدیک شوند و رفتارهای تهاجمیتری داشته باشند.
- همراه داشتن وسایل ضروری: کلاه، کرم ضدآفتاب، دوربین دوچشمی برای مشاهده از فاصله دور، آب آشامیدنی و کفش مناسب از ملزومات این سفر هستند.
- اعتماد به راهنمایان محلی: راهنمایان محلی با رفتارهای گاندوها آشنا هستند و بهترین مسیرها را برای مشاهده ایمن آنها میدانند. بهتر است تمام توصیههای آنها را رعایت کنید.
به یاد داشته باشید که گاندوها حیواناتی وحشی و غیرقابل پیشبینی هستند. احترام به حیاتوحش و رعایت فاصله ایمن، بهترین راه برای لذت بردن از تجربه بازدید از این گونه ارزشمند است.
بازدید از منطقه حفاظت شده گاندو با راهنمایان محلی توربیست
همانطور که در بالا گفتیم نزدیک شدن به گاندو ممکن است خیلی خطرناک باشد و برای مشاهده آن ها بهتر است از راهنمایان محلی کمک بگیرید. راهنمایان محلی به خوبی محل زندگی آن ها را می شناسند و ایمنی شما را در طول سفر تامین می کنند. بنابراین اگر به دنبال یک تجربه متفاوت و هیجانانگیز از منطقه حفاظت شده گاندو هستید، تور های گردشگری توربیست بهترین گزینه برای شما می باشند.
در این تورها با برنامهریزی دقیق و راهنمایی حرفه ای، سفری جذاب و ایمن برای شما فراهم می شود. تورهای چابهار توربیست توسط راهنمایان متخصص و آشنا به منطقه برگزار می شوند و شما را با زیستگاه گاندو، رفتار های این خزنده منحصربهفرد و نکات ایمنی آشنا می کنند. در حال حاضر دو تور فعال یک روزه وسه روزه در توربیست برای بازدید از برکه گاندوها وجود دارد که با رزرو هر کدام از آنها می توانید گاندوها را از نزدیک ببینید ۱- تور چابهار گردی در غرب (یک روزه) و ۲- تور سه روزه چابهار
پرسشهای متداول درباره منطقه حفاظت شده گاندو
۱. منطقه حفاظتشده گاندو کجاست؟
این منطقه در جنوب شرق استان سیستان و بلوچستان و در نزدیکی مرز ایران و پاکستان قرار دارد. محدوده آن شامل رودخانههای باهوکلات، کاجو و سرباز و مناطق اطراف شهرستانهای چابهار، دشتیاری، سرباز و نیکشهر میشود.
۲. وسعت منطقه حفاظت شده گاندو چقدر است؟
این منطقه دارای وسعتی در حدود ۴۶۵ هزار هکتار است و یکی از مهمترین مناطق حفاظتشده ایران برای حفظ تمساح پوزهکوتاه ایرانی محسوب میشود.
۳. چرا این منطقه حفاظتشده نامگذاری شده است؟
این منطقه به دلیل زیستگاه اصلی گاندو و اهمیت آن در حفظ این گونه در خطر انقراض، در سال ۱۳۴۹ تحت حفاظت محیط زیست ایران قرار گرفت و در سال ۱۳۶۱ به نام گاندو نامگذاری شد.
۴. بهترین مکانها برای مشاهده گاندو در ایران کجاست؟
دو مکان اصلی برای مشاهده گاندو در ایران وجود دارد:
- منطقه حفاظتشده گاندو در سیستان و بلوچستان که شامل رودخانههای باهوکلات، کاجو و سرباز است.
- مزرعه پرورش گاندو در غرب چابهار که بهعنوان یک مرکز علمی و حفاظتی، امکان مشاهده این جانور را در محیطی ایمن و کنترلشده فراهم کرده است.
۵. مزرعه پرورش گاندو کجاست؟
این مزرعه در غرب چابهار، نزدیک کهیر و پشت کوههای مریخی واقع شده است. این مرکز با معماری خاص خود، محیطی مشابه زیستگاه طبیعی گاندو را شبیهسازی کرده و بهعنوان یکی از مراکز تحقیقاتی و گردشگری مهم منطقه شناخته میشود.
۶. چگونه میتوان به مزرعه پرورش گاندو رسید؟
ابتدا باید به چابهار سفر کنید و سپس مسیر زمینی به سمت کهیر را طی کنید. جادهای خاکی شما را به این مجموعه میرساند، بنابراین بهتر است از خودروهای آفرود یا راهنمایان محلی کمک بگیرید.
۷. بهترین زمان بازدید از گاندوها چه فصلی است؟
پاییز و زمستان بهترین زمان برای بازدید است. در این فصلها دمای هوا معتدلتر است و گاندوها بیشتر در محیط باز دیده میشوند. در تابستان به دلیل گرمای شدید، معمولاً در آب مخفی میشوند.
۸. آیا بازدید از گاندوها خطرناک است؟
گاندوها حیواناتی وحشی و غیرقابلپیشبینی هستند. حفظ فاصله ایمن، پرهیز از ایجاد سر و صدا و همراهی با راهنمایان محلی توصیه میشود. بهتر است در ساعات خنک روز (صبح زود یا غروب) بازدید کنید.
۹. آیا میتوان گاندوها را از نزدیک لمس کرد؟
خیر، نزدیک شدن به گاندوها بسیار خطرناک است. این حیوانات سریع، قوی و شکارچیان ماهری هستند. لمس یا غذا دادن به آنها ممکن است باعث تحریک و حمله شود.
۱۰. آیا برای بازدید از گاندوها تورهای ویژهای برگزار میشود؟
بله، تورهای چابهار توربیست فرصتی عالی برای دیدن این جانوران شگفت انگیز از نزدیک می باشد. با شرکت در این تورهای اختصاصی امکان بازدید از سایر جاهای دیدنی چابهار نیز فراهم است.
